សូមចុចលើស្ថានីយ៍ខាងក្រោមដើម្បីបើកទៅកាន់ទំព័រនោះ៖
ប្រធានបទ៖ ការសាកសួរប្រវត្តិជំងឺឈឺពោះនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំ
គោលបំណង៖ វាយតម្លៃសមត្ថភាពក្នុងការសាកសួរប្រវត្តិជំងឺ
ឈុតឆាក៖
អ្នកជាគ្រូពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យមួយ។ អ្នកជំងឺម្នាក់ចូលមកដោយមានអាការៈឈឺពោះខ្លាំងនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំ។
រយៈពេល៖ ១៥នាទី
References:
1. PasTest: OSCEs for Medical Students, Second Edition
2. Alfred Cuschieri, Pierce Grace, AraDarzi, Neil Borley, David Rowley: Clinical Surgery, Second Edition, Blackwell Science 2003.
ឈុតឆាក៖ អ្នកជាអ្នកជំងឺម្នាក់អាយុ៤០ឆ្នាំភេទស្រីចូលមកផ្នែកសង្គ្រោះបន្ទាន់ដោយមានឈឺពោះ ខ្លាំង ឈឺជាប់រហូតនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្ដាំរយៈពេល៨ម៉ោងមកហើយ។ដំបូងឈឺបាត់ៗប៉ុន្តែបន្ទាប់ មកឈឺជាប់ហើយខ្លាំងឈឺរាលឡើងទៅរកម្តុំបោះដៃផុតខាងស្តាំ។ ពីមុនពេលមានគ្រុនក្តៅគឺអស់ កម្លាំងខ្លាំងណាស់មិនអាចដើរឬធ្វើការបាន ពេលខ្លះចង្អោរឈឺស្មុំៗពេញពោះតើនិងមានរាគ។ប៉ុន្តែ អ្នកមិនបារម្មហ៍ទេដោយសារតែមិត្តភ័ក្តប្រាប់ថាអត់កើតលឿងទេ។
បញ្ជាក់៖ អ្នកអាចផ្តល់ពត៌មានដល់បេក្ខជនចំពោះតែសំណួរដែលបេក្ខជនសួរប៉ុណ្ណោះ។
| បេក្ខជន | តួសម្តែងជាអ្នកជំងឺ |
|---|---|
| I-ការចាប់ផ្តើម INTRODUCTION | |
| 01 - ជម្រាបសួរ - សុំការអនុញ្ញាត (Obtain consent) | - ជម្រាបសួរ - យល់ព្រម |
| 02 បញ្ជាក់អំពីឈ្មោះ អាយុ មុខរបរ និងអាស័យដ្ឋានរបស់អ្នកជំងឺ | - ឈ្មោះ: ឈ- អាយុ៤០ឆ្នាំ - មេផ្ទះ នៅភ្នំពេញ |
| 03 - បញ្ជាក់អំពីមូលហេតុដែលនាំអោយមកមន្ទីរពេទ្យ | |
| II-ការសាកសួរ HISTORY TAKING | |
| ក-ប្រវត្តិជំងឺបច្ចុប្បន្ន៖ ការចុកពោះ | |
| 04 - កន្លែងឈឺ៖ -ចាប់ឈឺដំបូងកន្លែងណា?ឈឺនៅកន្លែងដដែលឬទៅ កន្លែងណាផ្សេង? | - ឈឺនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំ |
| 05 - ការចាប់ឈឺដំបូង៖ ឈឺខ្លាំងតែម្តងឬឈឺបន្តិចម្តងៗ។ -ឈឺជាប់ឬឈឺមានពេលបាត់? | -ដំបូងឈឺបាត់ៗប៉ុន្តែបន្ទាប់មកឈឺ ជាប់ហើយខ្លាំង |
| 06 - ឈឺចាប់ពីពេលណា/ ឈឺប៉ុន្មានថ្ងៃហើយ? | - ឈឺរយៈពេល ៨ម៉ោងមកហើយ។ |
| 07 លក្ខណៈនៃការឈឺ៖ Character / Nature - ឈឺដូចម្តេច? ឈឺចុក ឈឺដូចគេចាក់ ឈឺសទំៗ ឈឺដូចរលាកភ្លើង.... - ឈឺខ្លាំងកំរិតណា? Severity scale (1-10) | - ឈឺសទំៗ - ឈឺខ្លាំងកំរិត ៧/១០ |
| 08 - ការរាលដាល- ទៅកន្លែងណាខ្លះ? | -ឈឺរាលឡើងទៅរកម្តុំបោះដៃផុត ខាងស្តាំ។ |
| 09 - កត្តាដែលនាំឲ្យធូរស្រាល៖ | - ដេកស្ងៀម |
| 10 - កត្តាដែលនាំឲ្យឈឺខ្លាំងឡើង | - ដើរ ឬ ក្អក |
| បេក្ខជន | តួសម្តែងជាអ្នកជំងឺ |
|---|---|
| ខ-រោគសញ្ញារួមផ្សំ | |
| 11 - ចង្អោរ ក្អួត ក្អួតឈាម | - មានចង្អោរ |
| 12 - ក្តៅខ្លួន | - គ្មានទេ |
| 13 - ធុំអាហារឬមិនឃ្លានបាយ Appetite | - គ្មានទេ |
| 14 - ពិបាកលេបអាហារពិបាកក្នុងការរំលាយអាហារ | - គ្មានទេ |
| 15 - អាហារមិនរលាយប៉ោងពោះហើមពោះ | - គ្មានទេ |
| 16 ការបន្ទោរបង់លាមក៖ -រោគឬទល់លាមក? បត់ជើងធំទៀងទាត់ទេ? | -គ្មានរោគឬទល់លាមក -បត់ជើងធំទៀងទាត់ |
| 17 - លាមកពណ៌ក្រម៉ៅ ឬជុះមកឈាម សំបោរ | - គ្មានទេ |
| 18 - ស្បែកលឿងរមាស់ Jaundice, pruritus, | - គ្មានទេ |
| 19 - រោគសញ្ញាផ្លូវនោម៖ នោមញឹកញាប់ នោមឈឺ នោមឈាម | - គ្មានទេ |
| គ-ប្រវត្តិជំងឺកន្លងមក Past medical history | |
| 20 - ប្រវត្តិឈឺចុកពោះពីមុន Previous episodes of abdominal pain - បើមាន៖ សួរបញ្ជាក់លំអិត | - ពីមុនមកធ្លាប់មានគ្រុនក្តៅ គឺអស់កម្លាំងខ្លាំងណាស់មិនអាចដើរឬធ្វើការបាន |
| 21 - ប្រវត្តិជំងឺផ្សេងទៀត | -ពេលខ្លះចង្អោរ ឈឺស្មុំៗពេញ ពោះ តើ និងមានរាគ |
| 22 - ប្រវត្តិធ្លាប់មានវះកាត់ Surgery | - គ្មានទេ |
| ឃ-ប្រវត្តិប្រើប្រាស់ឱសថកន្លងមក Drug history | |
| 23 - សួរពីការប្រើឱសថកន្លងមក ជាពិសេស ការប្រើពពួក corticosteroids ប្រើ nonsteroidal anti-inflammatory, antibiotics ថ្នាំបន្ទន់លាមក និងថ្នាំញៀន | - គ្មានទេ |
| 24 - ប្រវត្តិប្រតិកម្មឱសថ Allergies | - គ្មានទេ |
| ង-ប្រវត្តិគ្រួសារនិងសង្គម (កត្តាគ្រោះថ្នាក់) | |
| 25 ក្នុងក្រុមគ្រួសារ តើមានអ្នកណាមាន៖ - ព្រូនពោះវៀន Bowel parasitosis - ដុំឬមហារីកពោះវៀន tumor or bowel cancer - កើតលឿង Jaundice | - គ្មានទេ |
| 26 តើអ្នកជំងឺមាន៖ - ពិសារស្រា Alcohol consumption - ពិសារបារី Smoking | - គ្មានទេ |
| បេក្ខជន | តួសម្តែងជាអ្នកជំងឺ |
|---|---|
| - ធ្វើដំណើរទៅណាឆ្ងាយពេលថ្មីៗនេះ? Recent travel | |
| III-ការបញ្ចប់ CLOSURE | |
| 27 សង្ខេបប្រវត្តិជំងឺ - អ្នកជំងឺអាយុ៤០ឆ្នាំភេទស្រីមានឈឺពោះខ្លាំង ឈឺជាប់រហូតនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំរយៈពេល ៨ម៉ោងមកហើយ។ ដំបូងឈឺបាត់ៗ ប៉ុន្តែបន្ទាប់មកឈឺជាប់ហើយខ្លាំង ឈឺរាលឡើងទៅរកម្ដុំស្មាខាងស្តាំ។ - ពីមុនមកមានគ្រុនក្តៅ គឺអស់កម្លាំងខ្លាំងណាស់មិនអាចដើរឬធ្វើការបាន - ពេលខ្លះចង្អោរឈឺសទំៗពេញពោះ ហើមនិងមានរាក។ | |
ប្រធានបទ៖ អាការៈឈឺពោះនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំ
| ការវាយតម្លៃ | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| I-ការចាប់ផ្តើម INTRODUCTION | |||
| 01 - ជម្រាបសួរប្រាប់ឈ្មោះនិងតួនាទី - ពន្យល់អំពីអ្វីដែលបេក្ខជនត្រូវធ្វើនិងបញ្ជាក់មូលហេតុ -សុំការអនុញ្ញាត (Obtain consent) | |||
| 02 បញ្ជាក់អំពីឈ្មោះ អាយុ មុខរបរ និងអាស័យដ្ឋានរបស់អ្នកជំងឺ | |||
| 03 បញ្ជាក់អំពីមូលហេតុដែលនាំអោយមកមន្ទីរពេទ្យ | |||
| II-ការសាកសួរ HISTORY TAKING | |||
| ក-ប្រវត្តិជំងឺបច្ចុប្បន្ន៖ ការចុកពោះ | |||
| 04 កន្លែងឈឺ៖ -ចាប់ឈឺដំបូងកន្លែងណា?ឈឺនៅកន្លែងដដែលឬទៅកន្លែងណាផ្សេង? | |||
| 05 - ការចាប់ឈឺដំបូង៖ ឈឺខ្លាំងតែម្តង ឬឈឺរតិចៗម្តងៗ។ - ឈឺជាប់ ឬឈឺមានពេលបាត់? | |||
| 06 -ឈឺចាប់ពីពេលណា/ឈឺប៉ុន្មានថ្ងៃហើយ? | |||
| លក្ខណៈនៃការឈឺ៖Character / Nature
-ឈឺដូម្តេច? ឈឺចុកឈឺដូចគេចាក់ឈឺស្នំៗឈឺដូចរលាកភ្លើង...... -ឈឺខ្លាំងកំរិតណា?Severity scale (1-10) | |||
| 08 -ការរាលដាល ទៅកន្លែងណាខ្លះ? | |||
| ការវាយតម្លៃ (ត) | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| 09 -កត្តាដែលនាំឲ្យធូរស្រាល៖មានអន់ឈឺដោយសារអ្វីទេ? | |||
| 10 -កត្តាដែលនាំឲ្យឈឺខ្លាំងឡើងដូចជាការបរិភោគអាហារ ដេក/ដើរ/អង្គុយ | |||
| ខ-រោគសញ្ញារួមផ្សំ(Associated symptoms and signs) | |||
| 11 - មានចង្អោរ កួត ក្អួតឈាមឬទេ? | |||
| 12 - មាន ក្តៅខ្លួនឬទេ? | |||
| 13 - មានធំអាហារឬមិនឃ្លានបាយ ឬទេ? | |||
| 14 - មានពិបាកលេបអាហារ ឬពិបាកក្នុងការរំលាយអាហារឬទេ? Dysphasia, dyspepsia | |||
| 15 - អាហារមិនរលាយ ប៉ោងពោះឬ ហើមពោះឬទេ? Indigestion, bloating, flatulence | |||
| 16 ការបន្ទោរបង់លាមក៖ -រោគឬទល់លាមកឬទេ? បត់ជើងធំទៀងទាត់ឬទេ? | |||
| 17 - លាមកពណ៌ក្រម៉ៅ ឬជុះមកឈាម សំបោរ ឬទេ? | |||
| 18 - ស្បែកលឿង ឬរមាស់ឬទេ? Jaundice, pruritus, | |||
| 19 - មានរោគសញ្ញាផ្លូវនោម៖ នោមញឹកញាប់នោមឈឺនោមឈាមឬទេ? | |||
| គ-ប្រវត្តិជំងឺកន្លងមក Past medical history | |||
| 20 -ប្រវត្តិឈឺចុកពោះពីមុន Previous episodes of abdominal pain -បើមាន៖ សួរបញ្ជាក់លំអិត | |||
| 21 - មានប្រវត្តិជម្ងឺផ្សេងទៀតឬទេ? | |||
| 22 - មានប្រវត្តិធ្លាប់មានវះកាត់ឬទេ? | |||
| ឃ-ប្រវត្តិប្រើប្រាស់ឱសថកន្លងមក Drug history | |||
| 23 - សួរពីការប្រើឱសថកន្លងមក ជាពិសេស ការប្រើពពួក corticosteroids ប្រើ nonsteroidal anti-inflammatory. antibiotics ថ្នាំបន្ទន់លាមកនិងថ្នាំញៀន | |||
| 24 -មានប្រវត្តិប្រតិកម្មឱសថឬទេ? Allergies | |||
| ង-ប្រវត្តិគ្រួសារនិងសង្គម (កត្តាគ្រោះថ្នាក់) Family & Social History | |||
| ក្នុងក្រុមគ្រួសារ តើមានអ្នកណាមាន៖ - ព្រូនពោះវៀនឬទេ? Bowel parasistosis - ដុំឬមហារីកពោះវៀនឬទេ? tumor or bowel cancer - កើតលឿងឬទេ? Jaundice | |||
| 26 តើអ្នកជំងឺមាន៖ - ពិសារស្រាឬទេ? Alcohol consumption - ពិសារបារីឬទេ? Smoking - ធ្វើដំណើទៅណាឆ្ងាយពេលថ្មីៗនេះឬទេ? Recent travel | |||
| ការវាយតម្លៃ (ត) | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| III-ការបញ្ចប់ CLOSURE | |||
| 27 សង្ខេបប្រវត្តិជំងឺ -អ្នកជំងឺអាយុ៤០ឆ្នាំភេទស្រីមានឈឺពោះខ្លាំង ឈឺជាប់រហូតនៅក្រោមឆ្អឹងជំនី ស្ដាំរយៈពេល៨ម៉ោងមកហើយ។ដំបូងឈឺបាត់ៗប៉ុន្តែបន្ទាប់មកឈឺជាប់ហើយ ខ្លាំងឈឺរាលឡើងទៅរកម្តុំបោះដៃផុតខាងស្តាំ។ - ពីមុនពេលមានគ្រុនក្តៅគឺអស់កម្លាំងខ្លាំងណាស់មិនអាចដើរឬធ្វើការបាន -ពេលខ្លះចង្អោរឈឺស្ទុះៗពេញពោះតើនិងមានរោគ។ | |||
| 28 ធ្វើការសន្និដ្ឋានរោគវិនិច្ឆ័យ៖ (Suspicious /presumptive diagnosis) - ជំងឺរលាកថង់ប្រម៉ាត់ - រលាកខ្នែងពោះវៀនក្រោមថ្លើម/Subhepatic Appendicitis - ដំបៅក្រពះ/ Peptic ulcer - បួសថ្លើម (Liver abscess) - គ្រាប់គ្រួសនៅក្នុងបំពង់ទឹកប្រមាត់រួម (Common bile duct lithiasis) | |||
| 29 ពន្យល់អំពីតម្រូវការពិនិត្យរាងកាយ ដើម្បីរករោគវិនិច្ឆ័យ និងអរគុណអ្នកជំងឺ | |||
| IV-ការវាយតម្លៃជារួម GLOBAL RATING | |||
| 30 -និយាយមិនញាប់ពេក ភាសាសាមញ្ញ និង សាកសួរតាមលំដាប់ -ធ្វើការសាកសួរដោយមើលទឹកមុខអ្នកជំងឺ(ថាតើគាត់យល់សំនួរឬទេ) | |||
| ពិន្ទុសរុប (NEC) | |||
ប្រធានបទ៖ ការពិនិត្យរាងកាយអ្នកជំងឺដែលឈឺពោះនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំ
គោលបំណង៖ វាយតម្លៃសមត្ថភាពក្នុងការពិនិត្យរាងកាយរកមូលហេតុជំងឺ/រោគវិនិច្ឆ័យ
ឈុតឆាក៖
អ្នកជាគ្រូពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យមួយ។ អ្នកត្រូវពិនិត្យអ្នកជំងឺម្នាក់ដែលចូលមកមន្ទីរពេទ្យដោយមានចុកពោះខ្លាំងនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំ។
ប្រវត្តិជំងឺ៖
-អ្នកជំងឺអាយុ៤០ឆ្នាំភេទស្រីមានឈឺពោះខ្លាំង ឈឺជាប់រហូតនៅផ្នែកខាងលើរយៈពេល៨ម៉ោងមក
ហើយ។ដំបូងឈឺបាត់ៗប៉ុន្តែបន្ទាប់មកឈឺជាប់ហើយខ្លាំងឈឺរាលឡើងទៅរកម្តុំបោះដៃផុតខាង ស្តាំ។
-ពីមុនពេលមានគ្រុនក្តៅគឺអស់កម្លាំងខ្លាំងណាស់មិនអាចដើរឬធ្វើការបាន
-ពេលខ្លះចង្អោរឈឺស្មុំៗពេញពោះតើនិងមានរាគ។
-សញ្ញាជីវិត៖ កំដៅ៣៨.៨អង្សាសេជីពចរ១១០/នាទីសម្ពាធឈាមក១២០/៨០ ចង្វាក់ដង្ហើម២០/នាទី។
រយៈពេល៖ ១៥នាទី
References:
3. PasTest: OSCEs for Medical Students, Second Edition
4. Alfred Cuschieri, Pierce Grace, Ara Darzi, Neil Borley, David Rowley: Clinical Surgery, Second Edition, Blackwell Science 2003.
| ការវាយតម្លៃ | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| I. ការចាប់ផ្តើម | |||
| 01 -លាងដៃដោយប្រើអាល់កុលលាងដៃ មុនពេលចាប់ផ្តើមពិនិត្យ - -ពណ៌នោះ ការលាងដៃដោយអង់ទីសិបទិកដើម្បីបង្ការការឆ្លងរោគ | |||
| 02 - ជម្រាបសួរប្រាប់ឈ្មោះនិងតួនាទី (Greeting; State name and role) - ពន្យល់អំពីអ្វីដែលបេក្ខជនត្រូវធ្វើនិងបញ្ជាក់មូលហេតុ -សុំការអនុញ្ញាត (Obtain consent) | |||
| 03 បញ្ជាក់អំពីឈ្មោះ អាយុ មុខងារ និងអាស័យដ្ឋានរបស់អ្នកជំងឺ | |||
| II. ការពិនិត្យទូទៅ GENERAL EXAMINATION | |||
| 04 ឲ្យអ្នកជំងឺដោះអាវដេកផ្ងារនិងកើយខ្នើយដើម្បីងាយក្នុងការពិនិត្យ | |||
| 05 យកសញ្ញាជីវិត ៖ កំដៅជីពចរសំពាធឈាម និងចង្វាក់ដង្ហើម (ដោយគិលានុប្បដាក) | |||
| 06 -សង្កេតមើលស្មារតីអ្នកជំងឺ៖ធម្មតា/អន់ថយ/ឡេះឡោះ | |||
| 07 - សង្កេតមើលសភាពទូទៅរបស់អ្នកជំងឺ៖ ធម្មតា/ឈឺចាប់/ចុកចាប់ខ្លាំង/ស្តុក - អាចតម្រូវអោយប្រើថ្នាំបន្ថយការឈឺចាប់មុនពេលពិនិត្យ | |||
| 08 -សង្កេតមើលស្បែកអ្នកជំងឺ៖ស្លេកស្លាំង/លឿង/ស្វាយ | |||
| ការវាយតម្លៃ (ត) | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| III. ការពិនិត្យពោះ ABDOMEN EXAMINATION | |||
| ក-ការសង្កេត Inspection | |||
| 09 -សង្កេតមើលទ្រង់ទ្រាយ/ភាពប៉ោង/ដុំ/ចលនាពោះពេលដកដង្ហើម | |||
| ខ-ការស្ទាប Palpation (ស្ទាបពោះអោយបានសព្វកន្លែងតាមបច្ចេកទេសស្លាប៖ -រាក់/សើៗ និងជ្រៅ ដោយ ប្រើបាតដៃទាំងពីរ) | |||
| 10 ពន្យល់អ្នកជំងឺ កុំអោយភ័យខ្លាចចំពោះការពិនិត្យ | |||
| 11 ចាប់ផ្តើមស្ទាបឆ្ងាយពីកន្លែងដែលឈឺខ្លាំង | |||
| 12 ស្ទាបរកកន្លែងដែលមានការប្រឹងនៃសាច់ដុំពោះពេលដាក់ដៃសង្កត់លើ។ | |||
| 13 ស្ទាបរកការប្រឹងនៃសាច់ដុំពោះពេលដកដៃមកវិញត្រង់កន្លែងដែលឈឺខ្លាំង | |||
| 14 ស្ទាបរកការឈឺនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្ដាំ, ដោយពិពណ៌នាពីការរកសញ្ញាMurphy: Murphy's sign: -វិធីរកៈ ស្លាបនៅខាងក្រោមឆ្អឹងជំនីពេលដែលអ្នកជំងឺដកដង្ហើមចូលវែង -សញ្ញា Murphyវិជ្ជមានគឺអ្នកជំងឺឈឺខ្លាំងពេលស្ទាបបែបនេះរហូតដល់អ្នកជំងឺមិនហ៊ាន ដកដង្ហើមចូលជ្រៅបាន។ | |||
| 15 ស្ទាបរកការឈឺនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំដោយពិពណ៌នាពីការរកសញ្ញាBoas:
Boas' sign: -វិធីរកៈការឈឺចាប់ផ្តើមពីក្រោមឆ្អឹងជំនីស្ដាំហើយឆ្ពោះទៅរកម្តុំបោះដៃផុតខាងស្តាំ។ | |||
| 16 ស្ទាបរកដុំក្នុងពោះ | |||
| 17 ស្ទាបរកថ្លើមរីកធំ/ Hepatomegaly | |||
| 18 ស្ទាបរកធ្លាក់អណ្ដើក/ផាលរីកធំ/ Splenomegaly | |||
| 19 ស្ទាបរកតម្រងនោមរីកធំ/ Renal enlargement | |||
| គ-ការគោះ Percussion | |||
| 20 -គោះនៅម្តុំក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំដើម្បីរកកំរិតឈឺដែលជាសញ្ញានៃការរលាកប្រមាត់ -គោះនៅពីមុខថ្លើមដើម្បីរកសំឡេងខួរដែលជាសញ្ញានៃការធ្លាយក្រពះ (rebound Tenderness) | |||
| ឃ-ការស្តាប់ Auscultation | |||
| 21 -រកសំឡេងមិនធម្មតានៃពោះវៀននិងចលនារំលាយអាហាររបស់ពោះវៀន (altered bowel sounds, peristalsis) | |||
| IV-ការពិនិត្យសរីរាង្គផ្សេងទៀត OTHER ORGANS | |||
| ការវាយតម្លៃ (ត) | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| 22 ពិនិត្យសូត ដើម្បីរកជំងឺបាតសូតនិងបាតស្រោមសួតខាងស្តាំ (pleuro-pneumopathie a' base droite) | |||
| 23 ពិនិត្យបេះដូងនិងប្រព័ន្ធនោម ដើម្បីរកជំងឺបេះដូងនិងតម្រងនោម | |||
| 24 ពិនិត្យប្រព័ន្ធប្រសាទដើម្បីរកជំងឺសសៃប្រសាទ | |||
| V-ការបញ្ចប់ការពិនិត្យ CLOSURE | |||
| សង្ខេបនូវចំណុចសំខាន់ៗដែលបានរកឃើញ (ផ្តល់អោយដោយមេប្រយោគ) -ឈឺនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំ -កំដៅខ្លួន ៣៨.៨អង្សាសេ ជីពចរ១១០/នាទីសម្ពាធឈាម ១២០/៨០mmHg ចង្វាក់ដង្ហើម២០/នាទី។ -មានសញ្ញាMurphy និងសញ្ញាBoas -ពេលខ្លះចង្អោរឈឺសុំៗពេញពោះតើនិងមានរោគ។ | |||
| 25 លើកឡើងនូវរោគវិនិច្ឆ័យប្រហាក់ប្រហែលបំផុត ជំងឺរលាកថង់ប្រមាត់ ស្រួចស្រាល់ /Acute Cholecystitis | |||
| 26 លើកឡើងនូវរោគវិនិច្ឆ័យប្រហាក់ប្រហែលដែលត្រូវញែកចេញ
-ឆ្ងាយក្រពះ -រលាកខ្នែងពោះវៀនក្រោមថ្លើម -ដុំគ្រួសក្នុងតម្រងនោម | |||
| 27 -ជំរាបអ្នកជំងឺអំពីតំរូវការសម្រាប់ធ្វើការអង្កេតវិភាគបន្ថែមទៀតដើម្បីបញ្ជាក់រោគវិនិច្ឆ័យ។ | |||
| 28 -អរគុណនិងគ្របដណ្តប់ឲ្យអ្នកជំងឺ -លាងដៃ | |||
| VI. ការវាយតម្លៃជារួម | |||
| 29 - ធ្វើការពិនិត្យ តាមលំដាប់លំដោយ ត្រឹមត្រូវ និងស្ទាត់ - អាកប្បកិរិយានិងសម្លៀកបំពាក់សមរម្យជាគ្រូពេទ្យ | |||
ប្រធានបទ៖ ការអង្កេតវិភាគ អាការៈឈឺពោះនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំ
គោលបំណង៖ វាយតម្លៃសមត្ថភាពបេក្ខជនក្នុងការអង្កេតវិភាគជំងឺដើម្បីបញ្ជាក់រោគវិនិច្ឆ័យ
ឈុតឆាក៖
អ្នកជាគ្រូពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យមួយ។ អ្នកត្រូវពិនិត្យអ្នកជំងឺម្នាក់ដែលចូលមកមន្ទីរពេទ្យដោយមានចុកពោះខ្លាំងនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំ។ អ្នកបានសួរពីប្រវត្តិជំងឺនិងបានពិនិត្យអ្នកជំងឺរួចហើយ។ ឥឡូវនេះអ្នកត្រូវជ្រើសរើសនូវការអង្កេតវិភាគមួយចំនួន ដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យអោយបានជាក់លាក់។
ប្រវត្តិជំងឺ៖
- អ្នកជំងឺអាយុ៤០ឆ្នាំភេទស្រីមានឈឺពោះខ្លាំង ឈឺជាប់រហូតនៅផ្នែកខាងលើរយៈពេល ៨ម៉ោងមកហើយ។ ដំបូងឈឺបាត់ៗ ប៉ុន្តែបន្ទាប់មកឈឺជាប់ហើយខ្លាំងឈឺរាលឡើងទៅរកម្ដុំស្មាខាងស្តាំ។
- ពីមុនមកមានគ្រុនក្តៅ គឺអស់កម្លាំងខ្លាំងណាស់មិនអាចដើរឬធ្វើការបាន
- ពេលខ្លះចង្អោរឈឺសទំៗពេញពោះ ហើម និងមានរាក។
លទ្ធផលនៃការពិនិត្យអ្នកជំងឺ៖
- សញ្ញាជីវិត៖ កំដៅ៣៨.៨អង្សាសេ ជីពចរ១១០/នាទី សម្ពាធឈាម១២០/៨០ចង្វាក់ដង្ហើម២០/នាទី។
ចំពោះការពិនិត្យពោះរបស់អ្នកជំងឺគឺឈឺនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំ
- មានសញ្ញា Murphy និងសញ្ញា Boas
- ពេលខ្លះចង្អោរឈឺសទំៗពេញពោះ ហើមនិងមានរាក។
ការពិនិត្យទឹកនោមឃើញថ្លា។
រយៈពេល៖ ១៥នាទី
| ការវាយតម្លៃ | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| I-ការសន្និដ្ឋានរោគវិនិច្ឆ័យ | |||
| 01 រោគវិនិច្ឆ័យ ប្រហាក់ប្រហែលបំផុត៖ ជំងឺរលាកថង់ប្រមាត់ ស្រួចស្រាល់ (acute cholecystitis) | |||
| 02 រោគវិនិច្ឆ័យ ប្រហាក់ប្រហែលដែលត្រូវញែកចេញ៖ -ជំងឺ ធ្លាយក្រពះ -ជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀនក្រោមថ្លើម -ជំងឺ ដុំគ្រួសក្នុងតម្រងនោម | |||
| II-ការអង្កេតវិភាគ INVESTIGATIONS | |||
| ក-ធ្វើតេស្តឈាម Blood Test | |||
| 03 ពិនិត្យមើលគ្រាប់ឈាមFull blood count៖ ដើម្បីអ្វី?ដើម្បីរកសញ្ញានៃការរលាកថ្លើម - មុខងាររបស់ថ្លើមៈ - Alkaline phosphatase - Transaminaseកើនឡើង (SGOT & SGPT) កើនឡើង - Bilirubin (Direct & Indirect)កើនឡើង - Complete blood count៖ គ្រាប់ឈាមសកើនឡើង | |||
| ការវាយតម្លៃ (ត) | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| 04 -C-Reactive Protein៖តេស្ត (+) ដើម្បីអ្វី?ដើម្បីរកសញ្ញានៃការរលាកថ្លើម | |||
| ខ-ធ្វើតេស្តទឹកនោម/Urinalysis | |||
| 05 - ECBU :រកមើលគ្រាប់ឈាមស.Albumine. Sucre ដើម្បីអ្វី? រកមើលការរលាកតម្រងនោម និងជំងឺទឹកនោមផ្អែម | |||
| គ-វិទ្យាសាស្ត្រ Radiology | |||
| 06 ថតអេកូពោះ/Abdominal Ultrasound -ដើម្បីអ្វី? ពិនិត្យពោះដោយ Ultrasound បង្ហាញពីការឡើងក្រាស់នៃថង់ទឹកប្រមាត់ លើសពី3mm, ទឹករងៃនៅជុំវិញថង់ប្រមាត់, មានគ្រួសក្នុងថង់ប្រមាត់ | |||
| 07 ថត X-ray ពោះ - អាចរកឃើញខ្យល់នៅក្នុងពោះនិងក្នុងពោះវៀន -អាចរកគ្រាប់គ្រួសក្នុងតម្រងនោម ឬក្នុងថង់ទឹកប្រមាត់ | |||
| 08 ធ្វើ CT scans -រកបួសនៅជុំវិញថង់ប្រមាត់, ខ្យល់នៅជុំវិញថង់ប្រមាត់, -CT អាចឃើញគ្រាប់គ្រួសដែលមិនមែនជាតិកំបោរក្នុងថង់ប្រមាត់ | |||
| III-សំណួររបស់មេប្រយោគ | |||
| 09 សំណួរទី១៖ សំណួរទី១៖ តើលទ្ធផលនៃការអង្កេតវិភាគណាខ្លះដែលអាចបញ្ជាក់រោគវិនិច្ឆ័យ ជំងឺរលាកថង់ប្រមាត់បាន? -គ្រាប់ឈាមសកើនឡើង - វិបត្តិមុខងាររបស់ថ្លើម (Fonction hépatique pertubé) CRP កើនឡើង - Echo ពោះឃើញកម្រាស់នៅជញ្ជាំងថង់ប្រមាត់, ទឹករងៃជុំវិញថង់ប្រមាត់, គ្រាប់គ្រួសក្នុងថង់ប្រមាត់ - CT បូសជុំវិញថង់ប្រមាត់និងគ្រាប់គ្រួសដែលមិនមែនជាតិកំបោរ | |||
| 10 សំណួរទី២៖ តើ X-ray, Echo, និង CT scan ពោះមួយណាដែលចាំបាច់ជាងគេ សម្រាប់បញ្ជាក់ពីរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺរលាកថង់ប្រមាត់បាន? -ការថតឆ្លុះ Echo | |||
| 11 សំណួរទី៣៖ តើអង្កេតវិភាគមួយណាដែលញែកចេញជំងឺគ្រាប់គ្រួសក្នុងថង់ ប្រមាត់និងគ្រាប់គ្រួសក្នុងតម្រងនោមខាងស្តាំ? -ការថតX-ray | |||
| ការវាយតម្លៃ (ត) | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| IV-ការវាយតម្លៃជារួម Global Rating | |||
| 12 - ធ្វើការពន្យល់ បានក្បោះក្បាយ និងងាយយល់ | |||
| ពិន្ទុសរុប (NEC) | |||
ប្រធានបទ៖ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺអាការៈឈឺពោះនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំ
គោលបំណង៖ វាយតម្លៃសមត្ថភាពក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺ
ឈុតឆាក៖
អ្នកជាគ្រូពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យមួយ។ អ្នកត្រូវពិនិត្យអ្នកជំងឺម្នាក់ដែលចូលមកមន្ទីរពេទ្យដោយមានចុកពោះខ្លាំង។ អ្នកបានសួរពីប្រវត្តិជំងឺ បានពិនិត្យអ្នកជំងឺ ព្រមទាំងបានស្នើសុំនូវការអង្កេតវិភាគមួយចំនួន ដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យអោយបានជាក់លាក់ ដោយទទួលបាននូវលទ្ធផលដូចតទៅ៖
ប្រវត្តិជំងឺ៖
- អ្នកជំងឺអាយុ៤០ឆ្នាំភេទស្រីមានឈឺពោះខ្លាំង ឈឺជាប់រហូតនៅផ្នែកខាងលើរយៈពេល ៨ម៉ោងមកហើយ។ ដំបូងឈឺបាត់ៗ ប៉ុន្តែបន្ទាប់មកឈឺជាប់ហើយខ្លាំង ឈឺរាលឡើងទៅរកម្ដុំស្មាខាងស្តាំ។
- ពីមុនមកមានគ្រុនក្តៅ គឺអស់កម្លាំងខ្លាំងណាស់ មិនអាចដើរ ឬធ្វើការបាន
- ពេលខ្លះចង្អោរ ឈឺសទំៗពេញពោះ ហើមនិងមានរាក។
លទ្ធផលនៃការពិនិត្យអ្នកជំងឺ៖
- សញ្ញាជីវិត៖ កំដៅ ៣៨.៨ អង្សាសេ ជីពចរ ១១០/នាទី សម្ពាធឈាម ១២០/៨០ ចង្វាក់ដង្ហើម ២០/នាទី។
ចំពោះការពិនិត្យពោះរបស់អ្នកជំងឺគឺឈឺនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំ
- មានសញ្ញា Murphy និងសញ្ញា Boas
- ពេលខ្លះចង្អោរ ឈឺសទំៗពេញពោះ ហើមនិងមានរាក។
ការពិនិត្យទឹកនោមឃើញថ្លា។
លទ្ធផលនៃការពិនិត្យអេកូសាស្ត្រ៖
- ហ្វីលអេកូសាស្ត្រ ពោះអ្នកជំងឺ ០១សន្លឹក សម្រាប់អោយធ្វើការបកស្រាយ
បញ្ជាក់៖ ក្នុងករណីចាំបាច់ បេក្ខជនអាចស្នើសុំមេប្រយោគនូវលទ្ធផលនៃការអង្កេតវិភាគស្រាវជ្រាវខ្លះបន្ថែមទៀតបាន (Other Investigations)។
រយៈពេល៖ ១៥នាទី
| Chur ស្ថានីយទី 4 | ការសាកសួរប្រវត្តិជំងឺ |
| ចំណងជើងប្រធានបទ | Cholécystite |
| ថ្ងៃខែ និងពេលវេលាប្រឡង | ថ្ងៃ........ ខែ........ ឆ្នាំ ២០១៣ ម៉ោង៖........ ព្រឹក/ល្ងាច |
| បេក្ខជន | ឈ្មោះ........................ ភេទ........... អាយុ........... លេខសម្គាល់ ........................ លេខសម្ងាត់ ........................ |
| មេប្រយោគ | ឈ្មោះ........................ ហត្ថលេខា........... |
ក-រោគវិនិច្ឆ័យ Diagnostic
ជំងឺ៖ -រលាកថង់ទឹកប្រមាត់
ខ-ការអះអាង Justifications
១-ប្រវត្តិជំងឺ (History)
-អ្នកជំងឺភេទស្រី អាយុ៤០ឆ្នាំ
-ឈឺពោះខ្លាំងរយះពេល៨ម៉ោងមកហើយ
-បន្ទាប់មកឈឺជាប់ហើយខ្លាំង ឈឺរាលឡើងទៅរកម្តុំបោះដៃផុតខាងស្តាំ
២-ការពិនិត្យអ្នកជំងឺ (Physical Examination)
-សីតុណ្ហភាព៣៨.៨ °C ជីពចរ ១១០/នាទី សម្ពាធឈាម ១២០/៨០mmHg ចង្វាក់ដង្ហើម ២០/នាទី
-ស្ទាបពោះរបស់អ្នកជំងឺគឺឈឺនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីខាងស្តាំ
៣-ការពិនិត្យឈាម (Blood Test)
-Transaminaseកើនឡើង (SGOT & SGPT) កើនឡើង
-Bilirubin (Direct & Indirect) កើនឡើង គ្រាប់ឈាមសកើនឡើង
៤-ការអង្កេតវិភាគផ្សេងទៀត (Other Investigations)
-ពិនិត្យ Ultrasound ពោះ បង្ហាញពីការឡើងក្រាស់នៃថង់ទឹកប្រម៉ាត់លើសពី 3mm
-ទឹករងៃជុំវិញថង់ប្រម៉ាត់, មានគ្រួសក្នុងថង់ទឹកម្រម៉ាត់
ប្រធានបទ៖ គម្រោងព្យាបាលជំងឺរលាកថង់ទឹកប្រមាត់ស្រួចស្រាវ
គោលបំណង៖ វាយតម្លៃសមត្ថភាពក្នុងការលើកឡើងនូវគម្រោងព្យាបាលជំងឺ
ឈុតឆាក៖
អ្នកជាគ្រូពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តមួយ។ អ្នកត្រូវពិនិត្យអ្នកជំងឺម្នាក់ដែលចូលមកមន្ទីរពេទ្យដោយមានចុកពោះខ្លាំងនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំ។ ការពិនិត្យអ្នកជំងឺបានបង្ហាញថាជាជំងឺរលាកថង់ទឹកប្រមាត់ស្រួចស្រាវ។
ប្រវត្តិជំងឺ៖
- អ្នកជំងឺអាយុ៤០ឆ្នាំ ភេទស្រី មានឈឺពោះខ្លាំង ឈឺជាប់រហូតនៅផ្នែកខាងលើ រយៈពេល៨ម៉ោងមកហើយ។ ដំបូងឈឺបាត់ៗ ប៉ុន្តែបន្ទាប់មកឈឺជាប់ហើយខ្លាំង ឈឺរាលឡើងទៅរកម្ដុំស្មាខាងស្តាំ
- ពីមុនពេលមានគ្រុនក្តៅ គឺអស់កម្លាំងខ្លាំងណាស់ មិនអាចដើរ ឬធ្វើការបាន
- ពេលខ្លះចង្អោរ ឈឺសទំៗពេញពោះ ហើម និងមានរាក។
លទ្ធផលនៃការពិនិត្យអ្នកជំងឺ៖
- សញ្ញាជីវិត៖ កំដៅ ៣៨.៨ ជីពចរ ១១០/នាទី សម្ពាធឈាម ១២០/៨០ ចង្វាក់ដង្ហើម ២០/នាទី
- ការពិនិត្យពោះរបស់អ្នកជំងឺគឺឈឺនៅក្រោមឆ្អឹងជំនីស្តាំ
- មានសញ្ញា Murphy និងសញ្ញា Boas
- ការពិនិត្យទឹកនោមឃើញថ្លា។
លទ្ធផលនៃការអង្កេតវិភាគ ៖
- ការរាប់គ្រាប់ឈាម ឃើញគ្រាប់ឈាមសកើនឡើង
- តេស្តមុខងាររបស់ថ្លើម ឃើញសញ្ញា នៃការខូចថ្លើម
- តេស្ត CRP កើនឡើង
- ថត Echo ពោះ ឃើញកម្រាស់នៅជញ្ជាំងថង់ប្រមាត់, ទឹកនៅជុំវិញថង់ប្រមាត់, គ្រាប់គ្រួសក្នុងថង់ទឹកប្រមាត់
- ថត CT scan ពោះ ឃើញបូសជុំវិញថង់ប្រមាត់ និងគ្រាប់គ្រួស
ផ្អែកលើព័ត៌មានគ្លីនិក លទ្ធផលនៃការអង្កេតវិភាគ និងរោគវិនិច្ឆ័យដែលផ្តល់អោយ ចូរអ្នក៖
រយៈពេល៖ ១៥នាទី
References:
1. Alfred Cuschieri, Pierce Grace, Ara Darzi, Neil Borley, David Rowley: Clinical Surgery, Second Edition, Blackwell Science 2003.
2. Alan A Bloom, MD: Julian Katz, MD et al. Cholecystitis , in MedScape
| ការវាយតម្លៃ | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| I. ការសង្ខេបបញ្ហា | |||
-អ្នកជំងឺអាយុ៤០ឆ្នាំភេទស្រីចូលមកមន្ទីរពេទ្យដោយមានចុកពោះខ្លាំងនៅក្រោម ឆ្អឹងជំនីស្ដាំរយៈពេល៨ម៉ោងមកហើយ។ ដំបូងឈឺបាត់ៗ ប៉ុន្តែបន្ទាប់មកឈឺជាប់ ហើយខ្លាំង ឈឺរាលឡើងទៅរកម្តុំបោះដៃផុតខាងស្តាំ។ -ពីមុនមកពេលមានគ្រុនក្តៅគឺអស់កម្លាំងខ្លាំងណាស់ មិនអាចដើរ ឬធ្វើការបាន -ពេលខ្លះចង្អោរ ឈឺស្ទុះៗពេញពោះ តើ និងមានរាក។ | |||
| 02 ប្រភេទជំងឺ កំរិតធ្ងន់ធ្ងរ មូលហេតុដែលនាំអោយឈឺ៖ - ជំងឺរលាកថង់ទឹកប្រមាត់ស្រួចស្រាល់ -មូលហេតុ៖គ្រាប់គ្រួសក្នុងថង់ទឹកប្រមាត់ | |||
| II. គម្រោងព្យាបាល | |||
| 03 - ដាក់អោយសំរាកពេទ្យព្យាបាលបន្ទាន់។ -ការត្រៀមរៀបចំមុនវះការព្យាបាលដោយវះកាត់និង ការព្យាបាលរួមផ្សំ។ | |||
| ការវាយតម្លៃ (ត) | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| ក-ការត្រៀមរៀបចំមុនវះ (Preparation) | |||
| 04 ត្រៀមអ្នកជំងឺមុននឹងធ្វើការវះកាត់ដោយ៖ -ធ្វើការពិនិត្យឈាមដើម្បីពិនិត្យរាប់គ្រាប់ឈាមស -លាងសំអាតស្បែកពោះ និងតំបន់ខាងក្រោមឆ្អឹងជំនីស្ដាំ | |||
| 05 ចាក់កាតេទែរសរសៃវ៉ែន (Venous Access) ពន្យល់៖ ដើម្បីបញ្ចូលវត្ថុរាវអីសូតូនិកនិងចាក់អង់ទីប៊ីយូទឹកតាមសរសៃមុនពេលវះកាត់ | |||
| 06 បញ្ចូលសេរ៉ូមប្រៃអីសូត្វនិកតាមសរសៃ(Administration of isotonic fluids) | |||
| 07 ចាក់អង់ទីប៊ីយូទឹកមុនពេលវះកាត់ -ដោយប្រើអង់ទីប៊ីយូទឹកដែលមានសិទ្ធិភាពខ្ពស់ | |||
| 08 ការដាក់ថ្នាំសណ្តំ (Anesthesia) -ពន្យល់៖ការវះកាត់ថង់ទឹកប្រមាត់តម្រូវការប្រើថ្នាំសណ្តំ។ | |||
| ខ-ការព្យាបាលដោយវះកាត់ | |||
| 09 គោលបំណង៖ -ការកាត់ថង់ទឹកប្រមាត់គឺយកចេញនូវថង់ប្រមាត់ និងគ្រាប់គ្រួសដែលបង្ករោគ និង បន្ថយការឈឺចាប់។ -ពេលកាត់ថង់ទឹកប្រមាត់ហើយនោះ គ្រាប់គ្រួសកម្រនឹងកើតឡើងវិញណាស់ | |||
| 10 ធ្វើការវះកាត់ពេលណា? -រលាកថង់ទឹកប្រមាត់ស្រួចស្រាល់៖វះកាត់ក្នុងរយៈពេល៧២ម៉ោងដំបូងបន្ទាប់ពីចូល សម្រាកពេទ្យ។ | |||
| 11 វិធីសាស្ត្រ/ធ្វើដូម្តេច (Techniques)៖ -កាត់ថង់ទឹកប្រមាត់ដោយវះបើកពោះ (Open cholecystectomy)។ -កាត់ថង់ទឹកប្រមាត់ដោយចោះពោះដោយប្រើឧបករណ៍ laparoscope | |||
| 12 ប្រៀបធៀបការកាត់ថង់ទឹកប្រមាត់ដោយLaparoscopic ទៅនឹងការវះបើកពោះ? -ការវះបើកពោះ ដើម្បីកាត់ថង់ទឹកប្រមាត់ចេញ៖ មានតម្លៃថោកនិងមានប្រសិទ្ធិភាព ខ្ពស់ ហើយរហ័ស -កាត់ថង់ទឹកប្រមាត់ដោយចោះពោះ៖កាត់បន្ថយការបង្ករោគតាមស្នាមវះកាត់បន្ថយ ការឈឺក្រោយពេលវះកាត់ និងកាត់បន្ថយរយៈពេលសម្រាកពេទ្យ។ | |||
| 13 ផលវិបាកក្រោយវះកាត់ (complications post-operatoire)៖ ការបង្ករោគ -ធ្វើឲ្យរបួសដល់ពោះវៀន ឬសរីរាង្គក្នុងពោះ -ជ្រាបទឹកប្រមាត់ពីផ្លូវទឹកប្រមាត់ -រោគលឿងដោយសារតែដុំគ្រួសដែលនៅសល់ -ធ្វើឲ្យរបួសដល់បំពង់ទឹកប្រមាត់ | |||
| ការវាយតម្លៃ (ត) | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| - ក្រួសលឿងដោយសារតែដុំគ្រួសដែលនៅសល់ - ធ្វើឲ្យរបួសដល់បំពង់ទឹកប្រមាត់ | |||
| 14 ចំណុចដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នក្រោយវះកាត់៖ -នៅតែឈឺឬឈឺកាន់តែខ្លាំង. -ក្តៅខ្លួន. -ក្អួត -ស្នាមវះមានការហើមនិងឡើងពណ៌ក្រហម ឬមានការហូរឈាម -ក្លិនអាក្រក់ពីវត្ថុរាវដែលហូរចេញពីបំពង់បង្ហូរ -ស្បែក/ភាស (Muqueuse) ភ្នែកឡើងលឿង -អត់មានចលនាពោះវៀន ឬអត់មានផោមយូរជាង៣ថ្ងៃ, -រាកសុទ្ធតែទឹកយូរជាង៣ថ្ងៃ | |||
| 15 បន្ទាប់ពីចេញពីពេទ្យ អ្នកជំងឺត្រូវ៖ -មានរបបអាហារត្រឹមត្រូវ និង -ធ្វើចលនាតិចតួចក្នុងរយៈពេលពី ១ ទៅ ២សប្តាហ៍អាស្រ័យទៅតាមការវះកាត់។ | |||
| គ-ការព្យាបាលរួមផ្សំ៖ (Adjuvant Therapy) | |||
| 16 ឱសថសម្រាប់ព្យាបាលក្រោយវះកាត់ (Postoperative Medication) -ប្រើអង់ទីប៊ីយូទិកចាក់តាមសរសៃ រយះពេល៣ថ្ងៃ រួចបន្តដោយលេប។ -ឱសថបំបាត់ការឈឺចាប់ ដោយចាក់សាច់ដុំឫសរសៃ | |||
| 17 របបអាហារ (Diet)៖ -ចាប់ផ្តើមផ្តល់អាហាររាវៗដល់អ្នកជំងឺពេលណាពោះវៀនមានចលនាវិញ។ | |||
| 18 ជម្រើសព្យាបាល៖ការកាត់ថង់ទឹកប្រមាត់ដោយវះបើកពោះ (Open cholecystectomy) ពន្យល់ហេតុផល៖មិនមានសម្ភារៈ និងគ្រូពេទ្យវះកាត់ជំនាញនៅ មន្ទីរពេទ្យខេត្ត។ | |||
| III. សំណួររបស់មេប្រយោគ | |||
| 19 សំណួរទី១៖លទ្ធផលរំពឹងទុកនៃការវះកាត់? Prognostic/ Outcome? -លទ្ធផលរំពឹងទុកល្អ៖ អ្នកជំងឺអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញបន្ទាប់ពីវះកាត់រួចក្នុងរង្វង់ ១ស ប្តាហ៍ -លទ្ធផលរំពឹងទុកមិនល្អ៖ មានផលវិបាកក្រោយវះកាត់ | |||
| 20 សំណួរទី២៖ហេតុអ្វីបានជាចាំបាច់ឲ្យអ្នកជំងឺមកជួបគ្រូពេទ្យវិញ ក្រោយពីវះកាត់? -ដើម្បីត្រួតពិនិត្យមើលក្រែងមានគ្រាប់គ្រួសនៅសល់ ឬកើតឡើងវិញក្នុងថ្លើម។ | |||
| ការវាយតម្លៃ (ត) | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| 21 សំណួរទី៣: ចូរពន្យល់ពីគ្រោះថ្នាក់នៃការមិនព្យាបាលដោយវះកាត់៖
-ថង់ទឹកប្រមាត់អាចធ្លាយ ឬជ្រាប ហើយបណ្តាលអោយរលាកស្រោមពោះ។ | |||
| IV. ការវាយតម្លៃជារួម | |||
| 22 - ពន្យល់បាន ក្បោះក្បាយ និង ងាយយល់ ។ | |||
| ពិន្ទុសរុប (ដោយគណៈមេប្រយោគ) | |||
ប្រធានបទ៖ ការអប់រំស្តីពីជំងឺរលាកថង់ទឹកប្រមាត់ស្រួចស្រាវ
គោលបំណង៖ វាយតម្លៃសមត្ថភាពក្នុងការអប់រំសុខភាព
ឈុតឆាក៖
អ្នកជាគ្រូពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តមួយ។ អ្នកជំងឺម្នាក់អាយុ៤០ឆ្នាំបានចូលមកមន្ទីរពេទ្យដោយមានជំងឺរលាកថង់ទឹកប្រមាត់ស្រួចស្រាវ ហើយតម្រូវអោយវះកាត់។
ចូរអ្នកធ្វើការពន្យល់អ្នកជំងឺនិងក្រុមគ្រួសារ មុននឹងធ្វើការព្យាបាលអំពី៖
រយៈពេល៖ ១៥នាទី
References:
Alan A Bloom, MD: Julian Katz, MD et al. Cholecystitis , in MedScape
| ការវាយតម្លៃ | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| I.ការចាប់ផ្តើម | |||
| 01 -ជម្រាបសួរ ប្រាប់ឈ្មោះ និងតួនាទី។ -ពន្យល់អំពីអ្វីដែលត្រូវធ្វើ និងបញ្ជាក់មូលហេតុ។ -សុំការយល់ព្រម។ | |||
| 02 -បញ្ជាក់អំពីឈ្មោះអាយុ មុខងារ និងអាស័យដ្ឋានរបស់អ្នកជំងឺ។ | |||
| 03 -សួរនាំពីការយល់ដឹងអំពីជំងឺរលាកថង់ទឹកប្រមាត់ស្រួចស្រាល់។ | |||
| II.ការពន្យល់ណែនាំ | |||
| ក-អំពីជំងឺរលាកថង់ទឹកប្រមាត់ស្រួចស្រាល់ | |||
| 04 - គឺជាការរលាកថង់ទឹកប្រមាត់ដែលជាសរីរាង្គតូចមួយនៅជិតថ្លើម ហើយមានមុខ ងារជួយរំលាយអាហារ។ ជាធម្មតាទឹកប្រមាត់គឺហូរចូលទៅក្នុងពោះវៀនតូច។ បើសិនជាទឹកប្រមាត់ស្ទះ ធ្វើឲ្យថង់ប្រមាត់ប៉ោង ដែលជាហេតុឲ្យមានការហើម, ការ ឈឺ, និងការបង្ករោគ។ -ការរលាកថង់ទឹកប្រមាត់អាចបណ្តាលមកពីគ្រាប់គ្រួសការបង្ករោគ និងការប៉ះ ទង្គិច | |||
| 05 ពន្យល់ពីរោគសញ្ញា ឬអាការៈជំងឺ៖ រោគសញ្ញាសំខាន់គឺ -ឈឺនៅខាងលើផ្នែកខាងស្តាំឬខាងលើផ្នែកកណ្តាលពោះ -ឈឺស្រួចស្រាល់ ឈឺចុករមូល ឬឈឺស្នំៗ ឈឺជាប់រហូត ហើយរាលដាលទៅខ្នង ឬខាងក្រោមស្មាស្តាំ -ក្តៅខ្លួន Fever | |||
| ការវាយតម្លៃ (ត) | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| 06 រោគសញ្ញាផ្សេងទៀតដែលអាចជួបប្រទះគឺ៖ -លាមកពណ៌ប្រផេះClay-colored stools - ចង្អោរ ឬក្អួត -ស្បែកនិងភ្នែកពណ៌លឿង | |||
| ខ-អំពីការព្យាបាល | |||
| 07 ពន្យល់ពីការព្យាបាល៖ ការវះកាត់យក ថង់ទឹកប្រមាត់ចេញ។ជំរើសមានពីរ៖ -កាត់ថង់ទឹកប្រមាត់ដោយវះបើកពោះ (Open cholecystectomy)។ -កាត់ថង់ទឹកប្រមាត់ដោយចោះពោះដោយប្រើឧបករណ៍ laparoscope | |||
| 08 ពន្យល់ពីផលចំណេញនៃការព្យាបាល៖ -ការកាត់ថង់ទឹកប្រមាត់គឺយកចេញនូវគ្រាប់គ្រួសនិងថង់ទឹកប្រមាត់ដែលរលាក និងបន្ថយការឈឺចាប់។ ពេលកាត់ថង់ទឹកប្រមាត់ហើយនោះ គ្រាប់គ្រួសកម្រនឹង កើតឡើងវិញណាស់ | |||
| 09 ពន្យល់ពីគ្រោះថ្នាក់នៃការមិនព្យាបាល៖ -ថង់ទឹកប្រមាត់អាចធ្លាយ ឬជ្រាប ជាហេតុនាំឲ្យរលាកស្រោមពោះ។ | |||
| 10 ពន្យល់ពីផលវិបាកជាយថាហេតុនៃការវះកាត់៖ -ការបង្ករោគ -របួសដល់ពោះវៀន ឬសរីរាង្គផ្សេងទៀតនៅក្នុងពោះ -ជ្រាបទឹកប្រមាត់ពីផ្លូវទឹកប្រមាត់ -ស្បែកឬភ្នាសភ្នែក ចេញលឿងដោយសារតែដុំគ្រួសដែលនៅសល់ -របួសបំពង់ទឹកប្រមាត់ | |||
| គ-អំពីទម្រង់ការនានាក្នុងការវះកាត់ | |||
| 11 -ការកាត់ថង់ទឹកប្រមាត់ដោយចោះពោះ៖ដោយប្រើឧបករណ៍ laparoscope ដែល ដាក់បញ្ចូលក្នុងពោះតាមការចោះពោះប្រហោងតូច | |||
| 12 -ការកាត់ថង់ទឹកប្រមាត់ដោយវះបើកពោះ៖ ដោយវះបើកពោះនៅក្រោមឆ្អឹងជំនី ខាងស្តាំ | |||
| 13 គុណប្រយោជន៍នៃការវះពោះកាត់ថង់ទឹកប្រមាត់៖ -តម្លៃថោកប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់ និង រហ័ស ។ | |||
| ឃ-អំពីការថែទាំក្រោយវះកាត់ | |||
| 14 អាហារូបត្ថម្ភ Nutrition៖ -ត្រូវចាប់ផ្តើមផ្តល់អាហាររាវៗដល់អ្នកជំងឺពេលណារពោះវៀនមានចលនាឡើង វិញ | |||
| ការវាយតម្លៃ (ត) | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| 15 ការធ្វើសកម្មភាព Activities៖ -អាចក្រោក ហើយដើរ សកម្មភាពធ្វើយឺតៗនិងខ្លាំងឡើងបន្តិចម្តងៗ -មិនត្រូវងើប ឬប្រឹងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលក្រោយការវះកាត់ដោយវះពោះ ។ | |||
| 16 ការថែទាំស្នាមវះ Wound Care៖ -ការហូរវត្ថុរាវតិចតួចចេញពីកន្លែងវះគឺជាការធម្មតា។ បើការហូរវត្ថុរាវឡើងខ្ជាប់ ហើយមានពណ៌លឿងឬលាយពណ៌ក្រហម៖ អាចជាការបង្ករោគ/ក្លាយរោគ។ -មិនត្រូវធ្វើឲ្យសើមនៅកន្លែងវះ មុនពេលជាសះមុខរបួស។ | |||
| 17 ចលនាពោះវៀន (Bowel Movements)៖ -បន្ទាប់ពីវះកាត់អ្នកអាចមានលាមករាវ ច្រើនថ្ងៃ -ឱសថបំបាត់ការឈឺចាប់ប្រភេទ narcotic អាចបណ្តាលឲ្យទល់លាមក។ -ត្រូវបង្កើនការហូបអាហារមានជាតិសរសៃដូចជាត្រកូនឬសៃ បើសិនជាទល់ លាមក. | |||
| 18 ពន្យល់ពីសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ដែលត្រូវរួសរាន់ជួបគ្រូពេទ្យ៖ -ឈឺចាប់មិនបាត់ឬ ឈឺកាន់តែខ្លាំង -ក្តៅខ្លួន សីតុណ្ហភាពលើសពី38.3 C -ការហើម, ឡើងពណ៌ក្រហម, ការហូរឈាម, ឬក្លិនអាក្រក់ពីវត្ថុរាវដែលហូរចេញ ពីកន្លែងវះ -អត់មានចលនាពោះវៀន ឬអត់មានផោមយូរជាង ៣ ថ្ងៃ -រោគសុទ្ធតែទឹកយូរជាង ៣ថ្ងៃ | |||
| III.ការបញ្ចប់ | |||
| 19 ត្រួតពិនិត្យការយល់ដឹង ឬការចងចាំចំណុចសំខាន់ៗរបស់អ្នកជំងឺ៖ -ការថែរទាំក្រោយវះកាត់ សញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ ក្រោយវះកាត់ | |||
| 20 -សង្ខេបចំណុចសំខាន់ៗ ក្នុងការព្យាបាល និងថែរទាំក្រោយវះកាត់
-អោយអ្នកជំងឺសួរ និង - ថ្លែងអំណរគុណ។ | |||
| IV. ការវាយតម្លៃជារួមGLOBAL RATING | |||
| 20 -និយាយមិនញាប់ពេក ប្រើភាសាសាមញ្ញ និង ពន្យល់តាមលំដាប់ -និយាយដោយមើលទឹកមុខអ្នកជំងឺ(ថាតើគាត់ស្តាប់បានឬទេ) | |||
| ពិន្ទុសរុប (ដោយគណៈកម្មការប្រឡង) | |||